So sánh chính sách bảo mật giữa Top 10 các ứng dụng nhắn tin phổ biến như thế nào và Ứng dụng nào thu thập dữ liệu nhiều hơn?
Trên thế giới, nhiều nền tảng nhắn tin phổ biến cũng áp dụng mô hình điều khoản dịch vụ tương tự. Điểm chung là yêu cầu người dùng chấp nhận điều khoản mới để tiếp tục sử dụng, thu thập dữ liệu ở nhiều lớp và cho phép chia sẻ thông tin trong hệ sinh thái dịch vụ.
So sánh chính sách bảo mật giữa các ứng dụng: Nền tảng của hệ sinh thái số
Khi nhắc đến bảo mật, người dùng thường chỉ quan tâm đến việc đặt mật khẩu mạnh cho từng ứng dụng riêng lẻ. Tuy nhiên, một lỗ hổng lớn thường bị bỏ qua chính là “khoảng trống” nằm giữa các ứng dụng đó. Chính sách bảo mật giữa các ứng dụng (Inter-app Security Policy) là tập hợp các quy tắc, giao thức kỹ thuật và cam kết pháp lý nhằm kiểm soát cách thức dữ liệu được truyền tải, chia sẻ và xử lý khi hai hoặc nhiều ứng dụng tương tác với nhau.
Thực tế cho thấy, một ứng dụng ngân hàng có thể được bảo vệ cực kỳ nghiêm ngặt, nhưng nếu nó cho phép liên kết với một ứng dụng quản lý chi tiêu kém bảo mật của bên thứ ba, thì bức tường lửa kiên cố kia cũng có thể bị đục thủng. Tại Việt Nam, xu hướng “Super App” (Siêu ứng dụng) tích hợp từ gọi xe, giao đồ ăn đến thanh toán điện tử đang nở rộ. Điều này đòi hỏi các nhà phát triển phải xây dựng một chính sách bảo mật giữa các ứng dụng cực kỳ chặt chẽ. Nó không chỉ đơn thuần là việc mã hóa dữ liệu, mà còn là quy trình xác minh danh tính của ứng dụng đối tác (App Authentication) và kiểm soát quyền truy cập (Access Control) ở mức độ hạt nhân.
Không chỉ Zalo, nhiều ứng dụng nhắn tin phổ biến như WhatsApp, Messenger hay Telegram cũng sở hữu điều khoản dịch vụ với phạm vi thu thập và xử lý dữ liệu rộng.
Việc các ứng dụng nhắn tin liên tục cập nhật điều khoản dịch vụ đang trở thành xu hướng chung của ngành công nghệ toàn cầu. Khi yêu cầu tuân thủ pháp luật, bảo mật và khai thác dữ liệu ngày càng phức tạp, các nền tảng chat buộc phải mở rộng phạm vi điều khoản, kéo theo không ít tranh luận từ phía người dùng. Trường hợp Zalo tại Việt Nam chỉ là một ví dụ dễ thấy, nhưng không phải ngoại lệ.
Bảng so sánh Top 10 ứng dụng nhắn tin bảo mật:
| Xếp hạng | Ứng dụng | Mã hóa đầu cuối (E2EE) | Đăng ký bằng SĐT | Thu thập Metadata | Mã nguồn | Mô hình | Chi phí | Ưu điểm |
| 1 | Threema | Mặc định | Không | Cực thấp | Mở hoàn toàn | Tập trung | Trả phí 1 lần duy nhất | Threema là lựa chọn tối ưu cho sự ẩn danh tuyệt đối vì không yêu cầu số điện thoại hay email để đăng ký. Mọi dữ liệu cá nhân đều được lưu trữ trên thiết bị thay vì máy chủ trung tâm. |
| 2 | Session | Mặc định | Không | Gần như không | Mở hoàn toàn | Phi tập trung | Miễn phí | Session nhắn tin phi tập trung không thu thập bất kỳ siêu dữ liệu (metadata) nào như địa chỉ IP hay số điện thoại, giúp người dùng duy trì sự riêng tư hoàn toàn. |
| 3 | Element (trước đây là Riot) |
Có (không mặc định mọi nơi) | Không bắt buộc | Thấp | Mở hoàn toàn | Phi tập trung | Miễn phí | Element dựa trên giao thức Matrix phi tập trung, cho phép người dùng tự lưu trữ máy chủ riêng để có quyền kiểm soát tối đa đối với dữ liệu cá nhân. |
| 4 | Briar | Mặc định | Không | Không | Mở hoàn toàn | P2P (Ngang hàng) | Miễn phí | Một ứng dụng đặc biệt được thiết kế để hoạt động mà không cần internet trung tâm (qua Bluetooth hoặc Wi-Fi nội bộ), giúp tránh bị giám sát hoặc cắt đứt liên lạc trong các tình huống khẩn cấp. |
| 5 | Telegram | Chỉ trong “Secret Chat” | Bắt buộc | Trung bình | Mở một phần | Tập trung | Miễn phí | Telegram Nổi tiếng với tính năng “Secret Chat” (Trò chuyện bí mật) sử dụng mã hóa đầu cuối và khả năng tự hủy tin nhắn. Tuy nhiên, lưu ý rằng mã hóa đầu cuối không được bật mặc định cho các cuộc trò chuyện thông thường. |
| 6 | Signal | Mặc định | Bắt buộc | Cực thấp | Mở hoàn toàn | Tập trung | Miễn phí | Được coi là ứng dụng nhắn tin an toàn nhất hiện nay. Signal sử dụng giao thức mã hóa riêng (Signal Protocol) — tiêu chuẩn vàng trong ngành — và là ứng dụng nguồn mở, cho phép kiểm chứng độc lập về so sánh chính sách bảo mật. |
| 7 | Messenger | Mặc định (từ 2024-25) | Bắt buộc | Rất cao | Đóng | Tập trung | Miễn phí | Ứng dụng nhắn tin thuộc tập đoàn Meta, điều điều khoản dịch vụ của nền tảng này vẫn cho phép thu thập lượng lớn dữ liệu phi nội dung như số điện thoại, thông tin thiết bị, địa chỉ IP và dữ liệu tương tác. Một phần dữ liệu được chia sẻ nội bộ trong hệ sinh thái Meta, bảo mật và cải thiện dịch vụ, cách tiếp cận khá gần với mô hình hệ sinh thái của Zalo. |
| 8 | Mặc định | Bắt buộc | Cao | Đóng | Tập trung | Miễn phí | Mặc dù thuộc sở hữu của Meta, WhatsApp vẫn sử dụng giao thức mã hóa mạnh mẽ của Signal cho tất cả các cuộc trò chuyện và cuộc gọi. Ưu điểm lớn nhất là lượng người dùng khổng lồ, giúp việc kết nối dễ dàng hơn. | |
| 9 | Viber | Mặc định | Bắt buộc | Trung bình | Đóng | Tập trung | Miễn phí | Nền tảng thuộc tập đoàn Rakuten (Nhật Bản). Viber cũng giữ quyền sửa đổi điều khoản theo thời gian, tương tự cách nhiều nền tảng, trong đó có Zalo, đang áp dụng |
| 10 | Zalo | Có (không mặc định mọi nơi) | Bắt buộc | Cao | Đóng | Tập trung | Miễn phí | Zalo có mã hóa nhưng thu thập dữ liệu người dùng nhiều hơn (qua điều khoản mới), chủ yếu phục vụ nhu cầu trong nước và dịch vụ công. |
Nhóm A – Ẩn danh & Phi tập trung: Briar, Session, Element (nhóm tốt nhất cho công việc kinh doanh đòi hỏi bảo mật cao)
Đây là nhóm dành cho những người muốn thoát ly hoàn toàn khỏi sự giám sát của các thực thể trung tâm và chính sách bảo mật giữa các ứng dụng.
-
Session: Một nhánh của Signal nhưng loại bỏ hoàn toàn số điện thoại và sử dụng mạng lưới hành tây (Onion routing) để ẩn địa chỉ IP của bạn. Không có máy chủ trung tâm để bị hack hay bị yêu cầu cung cấp dữ liệu.
-
Element (Matrix): Hoạt động trên giao thức Matrix. Bạn có thể tự dựng máy chủ riêng (Self-host) để kiểm soát 100% dữ liệu của mình.
-
Briar: Chính sách bảo mật “cực đoan” nhất. Nó không cần internet để hoạt động (có thể đồng bộ qua Bluetooth/Wi-Fi cục bộ) và sử dụng mạng Tor khi có internet. Không có máy chủ, tin nhắn đi thẳng từ điện thoại này sang điện thoại kia.
Nhóm B – Bảo mật cao: Signal, Threema
-
Signal: Được coi là “tiêu chuẩn vàng”. Signal không thu thập bất kỳ dữ liệu nào ngoại trừ ngày bạn đăng ký. Tuy nhiên, nó vẫn yêu cầu số điện thoại (dù hiện nay đã có thể ẩn SĐT bằng Username).
-
Threema: Điểm mạnh là bạn không cần SĐT hay Email để sử dụng, giúp ẩn danh hoàn toàn. Tuy nhiên, đây là ứng dụng trả phí một lần.
Nhóm C – Cân bằng: Telegram, Viber
-
Telegram: Điểm yếu lớn nhất là không mã hóa E2EE mặc định cho các chat thông thường (dữ liệu lưu trên máy chủ Telegram). Nếu không dùng “Secret Chat”, Telegram có thể đọc được nội dung của bạn.
-
Viber: Bảo mật khá tốt với E2EE mặc định và tính năng “Hidden Chat” bằng mã PIN, nhưng vẫn thu thập danh bạ và các thông tin định danh cơ bản.
Nhóm D – Phổ thông: Zalo, Messenger, WhatsApp
Nhóm này ưu tiên sự tiện lợi và kết nối, nhưng có điểm yếu về Metadata (dữ liệu về người bạn nhắn tin, thời gian, vị trí).
-
Zalo: Tại Việt Nam, Zalo tuân thủ Luật An ninh mạng. Dù đã có tính năng mã hóa đầu cuối (E2EE), nhưng dữ liệu sao lưu trên đám mây và Metadata vẫn có thể bị truy xuất bởi cơ quan chức năng khi có yêu cầu pháp lý và buộc phải tuân thủ chính sách bảo mật ủa ứng dụng theo luật Việt Nam.
-
Messenger & WhatsApp: Cả hai đều thuộc Meta. Dù nội dung tin nhắn được mã hóa (E2EE), Meta vẫn thu thập Metadata khổng lồ để phục vụ quảng cáo và hệ sinh thái của họ.
Đánh giá và Lời khuyên theo bảng so sánh chính sách bảo mật
-
Nếu bạn cần sự tiện lợi cho trao đổi bạn bè, người thân hàng ngày: WhatsApp hoặc Viber là lựa chọn an toàn hơn Zalo/Messenger do chính sách quyền riêng tư quốc tế khắt khe hơn.
-
Nếu bạn ưu tiên bảo mật tốt hơn, nhưng vẫn dễ dùng: Signal, Telegram (private chat) là các lực chọn có thể cân nhắc
-
Nếu bạn muốn ẩn danh hoàn toàn (không để lại dấu vết SĐT): Session hoặc Element và Threema là giải pháp tốt nhất.
-
Nếu bạn hoạt động trong môi trường rủi ro cao hoặc mất kết nối: Briar là “pháo đài” cuối cùng với chính sách bảo mật tự chủ hoàn toàn do bạn.
Lưu ý: Mã hóa đầu cuối (E2EE) chỉ bảo vệ nội dung tin nhắn khi đang truyền tải. Nếu thiết bị của bạn bị xâm nhập trực tiếp hoặc người nhận chụp màn hình, E2EE sẽ không còn tác dụng.
Pingback: Element là gì ? Hướng dẫn sử dụng Element: 10 Ưu thế Vượt trội 2026 - COGI - Cung cấp Ly giấy | Tô giấy | Thiết kế Logo
Pingback: Signal là gì ? Hướng dẫn sử dụng Signal: 8 Bí mật Bảo mật 2026 - COGI - Cung cấp Ly giấy | Tô giấy | Thiết kế Logo